Vigilance

De burgemeester roept op tot ‘vigilance’. Namens ‘le Président de la République’ houdt hij een toespraak. Elf november 1918 eindigde de Grande Guerre. Tien miljoen doden. Honderd jaar later gedenkt heel Europa die doden, die oorlog. In Aignan herdenken ze de Eerste Wereldoorlog ieder jaar, net als in alle andere Franse dorpen en steden. We zijn er dit jaar bij, een aantal leerlingen uit de klas van Carlijn leest voor uit brieven van soldaten uit Aignan. Brieven aan moeders en vrouwen. We verzamelen bij de kerk. De kinderen lopen vooraan, daarna de fanfare, gevolgd door mannen in uniform en dan de rest van de aanwezigen. Een paar 100 meter lopen en dan zijn we bij het monument voor de doden van die Grande Guerre, ook dat is aanwezig in ieder dorp.

aignan.jpeg

De boodschap die Macron een paar 100 kilometer noordelijk ten overstaan van de hele wereld uitspreekt, wordt dus ook namens hem door de ‘maires’ in het hele land uitgedragen. Dat we niet alleen moeten gedenken en herinneren maar vooral ook ‘meer dan ooit’ waakzaam moeten zijn. ‘Want Europa en de wereld bevinden zich in een fragiele tijd, waarin nationalisme en ieder voor zich, de overhand krijgen. En dat terwijl Europa juist ‘ensemble’ moet blijven, alles moet doen en laten om te voorkomen dat we ooit weer in een oorlog terecht komen (vrije vertaling).’

Ik vind het goed dat die boodschap zo expliciet centraal staat. Tegelijkertijd is het ook beangstigend en somber stemmend. Ongelooflijk dat het oproepen tot besef, tot bewustzijn, tot waakzaamheid nodig is, dat het zo actueel is. Dat mensen (best belangrijke, die letterlijk aan de knoppen zitten) zo kortzichtig kunnen zijn en hele volksstammen meesleuren in hun gevaarlijke sentimenten. Ik hoop van harte dat die oranje dodo met z’n gele kuif er iets van meegekregen heeft, ik vrees echter van niet.

De fanfare speelt ‘la Marseillaise’, het trio met accordeon zingt oude soldatenliedjes, de ouderen in de menigte neuriën mee. Ondertussen kijk ik om me heen en vraag me af wie van deze mensen op Marine Le Pen gestemd hebben. Ze haalde hier 18% van de stemmen in de eerste ronde van de presidentsverkiezingen 2017, 32% in de tweede ronde. Tegelijkertijd realiseer ik me dat deze streek, met hoge werkloosheid, veel armoede en een laagopgeleide, witte bevolking juist extra vatbaar is voor haar boodschap. Ik snap dat ze hier argwanend staan tegenover zo’n ‘rijkeluiszoon’ uit een bankiersmilieu, dat ze zich niet direct vertegenwoordigd voelen door Macron. Gelukkig heeft twee derde van de mensen hier toch hun verstand laten prevaleren. Hopelijk maakt hij z’n beloften waar en gaan ook de mensen hier, ver weg van de grote stad en het hippe leven, concrete baten (banen!) hebben van hun keuze. Dat is wel nodig om die waakzaamheid te blijven voeden en het nationalisme te kunnen bestrijden.

Macron zelf heeft trouwens alle reden om alert te zijn. Denk alleen al aan die enorme publieke sector die in naam van zijn republiek de boel hier bestiert. Mensen goedheid, ik kan je vertellen, er gaat veel tijd en energie zitten in je een weg banen door het bureaucratische doolhof van publieke organisaties. Ik riep altijd (semi-gekscherend) dat de overheid in Nederland één grote sociale werkvoorziening is, maar echt, kom kijken in Frankrijk! Ieder gehucht z’n eigen burgemeester, dat heeft nog wel iets schattigs. Iedere beroepsgroep z’n Kamer van Koophandel, ieder overheidsonderdeel zijn eigen registratie- of identificatienummer, iedere vraag een ander loket, dat is minder vertederend. Iedere organisatie een eigen, parallel universum. Daar ben je dan als simpele burger aan overgeleverd. Als je niet oppast, word je vermalen door de raderen van die traag draaiende molens. Waarvan de wieken allemaal een andere kant op lijken te gaan, zonder ook maar een fractie energie op te wekken. Het samen slachtoffer zijn van dit hele gebeuren creëert wel veel onderlinge solidariteit. Ik hoor echt iedereen zuchten, steunen en vooral veel klagen (ja dat kunnen ze hier net zo goed) over ‘l’administration’, over de afwezigheid van logica, tempo, dienstverlening van al die instanties.

Maar beste mensen, de publieke sector, de overheid is ondertussen wel een banenmachine waar je U tegen zegt. Meer dan 25% van de werkzame bevolking in Frankrijk is ambtenaar.[1]Dat is enorm, een vet record! Ik kan helaas niet bevestigen dat dit volume aan ambtenaren, de kwaliteit en effectiviteit van een en ander ten goede komt. Om over de betaalbaarheid en financiële houdbaarheid van dit hele circus nog maar te zwijgen. Macron en de zijnen hebben echt een pittige ‘veranderopgave’ op het bord liggen.

De vakbonden en allerlei andere groeperingen, roepen ondertussen maar weer eens op tot de zoveelste grève (staking). Gisteren was Carlijn vrij want de leraren staken zich hier ook suf.  En zaterdag is er een landelijke ‘mobilisation générale pour une baisse generale des taxes’, oh ja en ook tegen de hoge benzine- en dieselprijzen trouwens. Tja, waarom niet!?

bloquons

Ze demonstreren hier trouwens niet zomaar een dotje ergens op een winderig achteraf veldje. Nee, ze blokkeren de belangrijke doorgaande wegen in en om steden. Onder de noemer “Bloquons tout” en #LaFranceencolère. We gaan het meemaken,  Ik vind dat ‘colère’ een heel fijn woord trouwens. Boos, maar het klinkt veel feller, furieuzer. Woedend! Alleen al ‘je suis en colère’ zeggen (roepen mag ook), dat lucht op, heerlijk! Dan ben ik het grootste deel van het negatieve gevoel alweer kwijt. Maar ik geloof niet dat het voor al die demonstranten ook zo werk

Het collectief uiten van onvrede, daar zijn ze hier zeer bedreven in. Daar zouden actievoerders in Nederland nog iets van kunnen leren. Iedere keer als we in Tarbes komen (dichtstbijzijnde stad hier, 43000 inwoners, maar qua centrumfunctie vergelijkbaar met zeg een Breda, Nijmegen, Groningen) is er een soort demonstratie of delen ze folders uit die oproepen tot iets ‘tegens’. Een paar weken geleden vroeg een van die folderaars mij of ik het ook niet hoog tijd vond dat alle publieke arbeidersvan Europa zich eens gingen verenigen? Of ik ook niet van mening was dat Macron en al die andere machthebbers in de EU er alleen maar voor de rijken waren?

Een kwart eeuw geleden zou ik misschien wel spontaan mee zijn gaan ‘flyeren’. Nu vertel ik hem als schrale troost dat in Nederland onderwijzers, zorgverleners en politiemensen ook hun krachten trachten te bundelen. En denk ik bij mezelf ‘ja, je hebt misschien wel een punt, maar ik geloof niet (meer) dat het zo werkt’. Ben ik nu m’n idealen, m’n naïviteit of m’n verstand kwijt? Of ben ik simpelweg ontzettend Nederlands?

Ik ben geen voorstander van oneindig gepolder of halfbakken compromissen waar niemand écht blij van wordt, maar iets meer samenwerkingsbereidheid, iets meer geven en nemen, wens ik de lieve Fransen wel toe. Gecombineerd met een dosis doortastendheid en het omverwerpen van wat heilige huisjes. Die overheidsmachine kan stukken kleiner, slimmer, beter! Transformeer allereerst eens die 100.000-en ‘bureaucratische bullshitbaantjes’. Bespaar daarmee miljarden euro’s en zet die in voor ‘publieke arbeiders’ die wezenlijk werk doen (zoals jongerenwerkers en wijkagenten die  vertrouwen wekken en ‘hun’ boefjes wèl kennen).

Geef die ‘fonctionnaires’ een reden om trots te zijn op hun bijdrage aan een puike publieke sector. Dan krijg je misschien die ‘république en marche’. En iets minder mensen ‘en colère’, van wie een flink aantal zich waarschijnlijk niet in een geel hesje hijst voor een demonstratie, maar simpelweg afhaakt en Le Pen stemt. Of zich voor de verkeerde karretjes laat spannen in de troosteloze banlieues.

Ondertussen rijd ik zaterdag extra ‘vigilante’ naar de supermarkt. Want ook in ons werelddorp van 1500 zielen wordt de rotonde geblokkeerd. Ik ben benieuwd hoe #encolère Plaisance is.

 

[1]Een kwart van de beroepsbevolking (25,7 procent) is in Frankrijk werkzaam als ambtenaar. Het overgrote deel is in vaste dienst én heeft een arbeidscontract voor het leven. Daarmee is het land recordhouder. Gemiddeld werkt in de OESO-lidstaten 15,5 procent als ambtenaar.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit:
search previous next tag category expand menu location phone mail time cart zoom edit close