Anders

Het Nederlandse en het Franse onderwijssysteem verschillen nogal. Zo gaan kinderen hier een jaar eerder naar het voortgezet onderwijs, al op hun elfde. Ze gaan allemaal naar hetzelfde collège. Pas op een leeftijd van een jaar of 15 is er een uitsplitsing naar ‘niveaus’ c.q. interesses. Dan ga je naar een lycée professionelle (beroepsgeorienteerd), technique of générale (soort VWO).

In een straal van zeg 10 kilometer is er een collège in Plaisance (1500 zielen), in Aignan (850) en in Riscle (maar liefst 1650 inwoners). Wat in Nederland gehuchten of buitenwijkjes zouden zijn, zijn hier heuse centrumgemeenten met dito voorzieningen (ook cinéma, theater, belastingkantoor etc.). Er valt te kiezen zou je dus denken, maar die vlieger gaat niet op. Hier geen vrije schoolkeuze, geen groots opgezette open dagen waarop de ene school zich nog hipper presenteert dan de andere. Hier geen competitie voor de meeste en/of beste leerlingen. Je gaat gewoon naar het collège van je ‘secteur’ (het samenwerkingsverband van gemeenten, Plaisance zit bijv. weer in een andere dan Aignan). Je mag wel een aanvraag indienen om naar een andere school te gaan, met uiteraard zwaarwegende argumenten. Maar de ‘communauté des communes’ kan daar net zo makkelijk ‘nee’ tegen zeggen. Zonder al te zwaar wegende argumenten.

We hebben daarom bedacht om – tot de inschrijving voor de collèges (maart geloof ik) – sowieso in deze ‘sector’ te blijven wonen. Dan kan Carlijn volgend jaar ook kiezen voor de school van Stijn, het Collège d’Artagnan (de naam alleen al vind ik geweldig) in Nogaro. Leuke school, frisnieuwe gebouwen, professioneel georganiseerd, groter want geïntegreerd met een lycée. En met enige ambitie om kinderen van álle niveaus tot hun recht te laten komen in plaats van de lat laag te leggen. Je moet maar net geluk hebben dat er een goede school in je sector staat, anders heb je pech.

In Frankrijk vullen ze ook het recht op vrijheid van onderwijs nét iets anders in. In Nederland kan ieder geloof, iedere ‘(denk)richting’ of identiteit scholen opzetten en wordt dit bijzonder onderwijs in financieel opzicht hetzelfde ondersteund als het openbaar onderwijs. De Franse republiek is gebaseerd op het principe van de ‘laïcité’. Een strikte scheiding tussen godsdienst en staat. Godsdienst wordt – net als je politieke voorkeur – gezien als een privé aangelegenheid. Je hebt hier óf publieke scholen (allemaal openbaar) óf particuliere/privéscholen. De verhouding is ongeveer 80/20. De meeste van die privéscholen hebben ook een contract met ‘l’état’ en krijgen alsnog een overheidsbijdrage, maar wel op voorwaarde dat ze íeder kind accepteren ongeacht afkomst of geloof. Sommige privéscholen willen niet aan die voorwaarde voldoen en krijgen dan geen overheidssteun. Dan mag je als ouders zelf de portemonnee trekken, wat me overigens niet meer dan redelijk lijkt. In Nederland hebben bijzondere scholen die acceptatieplicht niet. Ze mogen dus kinderen weigeren, maar krijgen desondanks wèl gewoon overheidssteun. Gelukkig gaan er stemmen op om artikel 23 eens kritisch onder de loep te nemen. Niet alles is vanzelfsprekend.

Over vanzelfsprekendheden gesproken. Die zijn die twee lieve kinderen van ons nogal cru ontnomen (ja door ons, ontaarde ouders). Het leven van twee tieners die uit hun ‘perfecte leventje’ zijn ‘ontvoerd’ en zich nu bevinden op een vreemd platteland, gaat niet over rozen. Naar school gaan is ook lang niet meer zo populair als in Nederland. En eerlijk gezegd snap ik het volkomen. Los van het gemis van vriend(innet)jes en de taalbarrière wordt er hier namelijk op nogal ‘traditionele’ manier lesgegeven. Vooral op de basisschool.

Carlijn: “In Nederland deden we heel veel in groepjes, of met z’n tweeën, Alles-in-een-opdrachten, dingen opzoeken, uitzoeken, leuk! Hier schrijft de juffrouw heel veel op het bord en moeten wij het overschrijven.” Dat klinkt als terug in de tijd, dat klinkt saai. Dit bevordert de leervreugde níet. Ok, niet meteen overhaaste conclusies trekken. Hoe zit het met de kwaliteit en het niveau van onderwijs? Laten we het een beetje wetenschappelijk benaderen. Jammer, ook dat geeft weinig reden tot alsnog juichen. In alle vergelijkende onderzoeken zoals dat PISA gebeuren scoort het Nederlandse onderwijs beter. Het Franse onderwijs is niet leúker en dus ook niet béter. Maar ja, wat doen we met deze kennis? (H)erkennen? Jazeker. Remigreren? Dat is wel heel erg drastisch. Accepteren dus maar.

Op zich zijn zoon- en dochterlief best slim en sociaal vaardig, dus misschien valt de schade wel mee. En Frankrijk loopt dan wel op onderdelen achter, maar helemaal achterlijk lijken ze nu ook weer niet door dat mogelijk mindere onderwijs. Ze zingen een aardig nootje mee in wetenschappelijk, economisch, cultureel opzicht. Dat filmpje van ‘als ze nog gewoon in Nederland op school hadden gezeten, dan waren ze veel gelukkiger’, dat moet ik niet te veel afspelen. Beter focussen op hier, nu, morgen.

Er is hier op school veel anders, soms dus minder, maar er zijn vast ook dingen die juist weer leuker zijn of die ze hier meer of beter leren. Eens even denken….ja, ik heb wat! Carlijn knutselt íedere maandagochtend een paar uur. Laat die kids maar aanklooien, ik ben ook nooit op mijn sterkst op maandagochtend. Lekker rustig de week opstarten juffrouw! dacht ik vals. Maar ik moet zeggen, ik ben er enigszins van teruggekomen toen ik bij de lokale herdenking van 100 jaar einde Eerste Wereldoorlog in Aignan een heuse en knappe ‘Guernica’ imitatie zag hangen uit handen van de klas van Carlijn. En van de week vertelde ze me dat ze bezig zijn met een Picasso-achtige tekening waarbij je je gezicht voor een deel ‘en face’ moet tekenen en voor een deel ‘en profil’. Ok, ok, ik zeg al niks meer, dit is een best behoorlijk niveau van knutselen, ik kan me niet herinneren dat ik dat ooit behaald heb.

Carlijn weet op haar 10deen dankzij deze afgelopen paar maanden ook al best veel van de beeldende kunst, architectuur en de werken van onze eigen Vincent. De Rodin’s, kathedralen en ook de helden van het witte doek en het zwarte vinyl vliegen je om de oren. Iedere woensdagochtend komt dan ook nog eens de Belgische juffrouw langs die de muziekles verzorgt. Dan gaan ze een paar uur zingen en dansen. En dan is het voordat je het weet alweer 12 uur. Dat vindt Carlijn wél leuk. En toegegeven, ons kraaitje is getransformeerd tot een nachtegaal. Het oor wil ook wat, wij hebben hier direct baat bij.

Om de culturele kennis en creatieve capaciteiten tot nog groter hoogte te stuwen, is er dan ook nog eens ruime aandacht voor ‘poësie’. Niet van die rijmelarijtjes in een album. Nee, echte poëzie. Carlijn krijgt behoorlijk pittige gedichten mee. Die moet ze dan uit haar hoofd leren en opdragen. Op de pagina ernaast (in het speciale gedichtenschrift) moet ze uitbeelden wat het gedicht betekent, waar het om gaat.

gedicht1.jpeg

De ene ging over de loopgraven, over soldaten met veel pijn en ellende. De laatste ging over een monster met wratten, slijm en een bochel, dus de taferelen zijn niet echt lieflijk, noch in teken, noch in taal. Ga er maar aan staan. Mademoiselle blijkt een heus talent. Ze leert de boel appeltje eitje uit haar hoofd en draagt in luid en duidelijk Frans en mét gevoel het gedicht voor. Chapeau, “deux points verts” (een ecologisch verantwoorde puntentelling die ze hier hanteren)!
Sommige mensen staan te juichen bij zoveel aandacht voor de culturele en creatieve ontwikkeling. Laat ik het dus ook maar positief benaderen, dat is tenslotte ook veel beter voor mijn gemoedsrust. Ik concludeer dat er in ieder geval wel sprake is van brede talentontwikkeling.

Daarnaast moet gezegd dat de randvoorwaarden voor onderwijs goed geregeld zijn. Zoals daar is het eten. Noodzakelijk om die grijze cellen te activeren en aan de gang te houden. Stijn en Carlijn zijn erg te spreken over de driegangen-lunches die ze 4 keer per week op school tot zich nemen. Soms zijn er weliswaar kleine minpuntjes te ontwaren (vooral door Carlijn die niet alle groente waardeert en heel geloofwaardig een geitenkaas allergie kan nabootsen), maar overall zijn ze zeer content. Op Stijn’s school is er dan rond 15.30 uur nog een aanvullende rantsoenronde met stukken brood en chocolade. Logisch natuurlijk, de arme pubers hebben dan al anderhalf, soms wel twee hele uren niks tot zich genomen! We willen natuurlijk niet dat het onze bloedjes gaat duizelen, dat er flauwtes optreden door suiker- of zouttekorten. Je verbrandt ongemerkt hartstikke veel calorieën tijdens dat hormonen aanmaken & onder controle houden, dat ontwarren van grammatica en geometrie, dat ondertussen ook nog eens ‘cool’ blijven doen. Ga er maar aan staan. Aanvullen dus!

Dat fietsen ze er wel weer af? Nee, helaas. Geen uitpuilende fietsenstallingen, wel een compleet busstation. De dames en heren die niet op loopafstand van school wonen, worden dagelijks keurig met een luxe touringcar gehaald en gebracht. Er is hier geen streekbus te bekennen, maar schoolbussen bij de vleet. Dat is prima geregeld en zeker geen overbodige luxe. Fietsen is hier niet echt veilig. En als ouders constant heen en weer rijden is én een aanslag op je tijd én op het milieu én op je portemonnee. Dat schoolbusvervoer heeft bovendien iets knus, iets gezelligs. Ieder dag komt de bus om 7.53 uiterlijk 7.54 uur aan in Tasque, het dorpje hier onder aan de heuvel. Weer of geen weer. Super punctueel. Je hebt hier dan ook geen files, dat moet gezegd. De chauffeur kent alle kinderen, de kinderen kennen elkaar. De stoere ‘lycee-jongens’ uit Termes d’Armagnac, de (“irritant!”) giegelende meisjes uit Sorbets. Een reizende mini-gemeenschap. Waar Stijn een paar maanden geleden als nerveuze nieuwkomer instapte. En waar hij nu vast en vanzelfsprekend onderdeel van uitmaakt.

Ach, ze mogen dan misschien wat minder onderwijs genieten en het is zeker niet allemaal leuker. Maar al die nieuwe ervaringen en belevenissen. Al dat vallen, opstaan en weer doorgaan. Dat is ook vormend, dat is leren en dat is leven. Niet beter, niet slechter. Anders.

bus

2 gedachten over “Anders

  1. Ha Ellen, mooi stukkie weer en dank voor deze update over het Franse onderwijssysteem. Kinderen leren altijd, ondanks of dankzij het systeem. Jullie kinderen boffen met ouders die relativeren en de leermomenten van “ de migratie “ onderkennen.
    Bon vacances! Stijn en Carlin hebben het verdiend! Bon nouvelle anneé🍀🌹

    Like

    1. Dankjewel Monique! Jij ook hele fijne dagen, lekker genieten met je familie en alvast een goed en gezond 2019🌲🥂🍀

      Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit:
search previous next tag category expand menu location phone mail time cart zoom edit close